web analytics
 
Chuyên mục : bài mới nhất; bút ký- phóng sự; chính trị- xã hội; du lịch- thể thao; dọc đường gió bụi; du lịch- thể thao; du lịch; góc văn hoá
|

Đi tour với người điếc

tiec camCuối năm, cùng Phạm Xuân Nguyên nhảy tour Phnom Penh với một nhóm trẻ câm điếc. Một chuyến đi vỡ mở nhiều… giá trị câm!

Từ Sài Gòn giản đơn thật, xe bus 6 tiếng đã ngạo nghễ giữa Phnom Penh. Một chuyến xe đa phần toàn những bạn trẻ điếc câm. Trong đó phần lớn đang là sinh viên khoa điếc Đại học Đồng Nai.

Ngại ngần. Tưởng khó giao lưu và hòa nhập nổi, không dè chẳng mấy chốc đã học được vài ngôn ngữ cử chỉ cơ bản đủ để trò chuyện vài câu xã giao. Và họ cũng nhanh chóng hiểu chúng tôi, nhiều khi chỉ từ ánh mắt.

Biết rồi, hiểu rồi lại không muốn nói nữa. Lặng lẽ ngồi nhìn những đứa trẻ nói bằng tay một cách thích thú.

Cô nàng điếc

IMG_8562Đỗ Thị Thanh, cô bé 26 tuổi dáng thấp nhỏ nhưng hoạt bát, lanh lợi tạo cho tôi nhiều ấn tượng. Thanh đóng vai trò phiên ngôn đồng thời là MC hướng dẫn suốt hành trình câm điếc kỳ thú này.

Câu chuyện đầu tiên về “giá trị câm” Thanh kể cho chúng tôi là một mẩu đố vui:

“Một bầy chim đang đậu trên cành. Bất thần một loạt đạn vang lên. Cả bầy hốt hoảng bay tán loạn. Riêng một con vẫn bình thản rỉa cánh, ung dung tự tại. Đố bạn vì sao?

Vì đó là con chim điếc »

Vừa trả lời, Thanh vừa kết một câu rất hùng hồn : Không phải lúc nào biết nghe cũng là hay. Có những trường hợp, điếc vẫn hơn !

Thanh nói nhiều, nói một cách say sưa miệt mài và hào hứng về những « giá trị điếc câm » mà theo Thanh : những người nghe nói như chúng tôi không có được.

Tôi dè dặt hỏi Thanh :

– Chú, và nói chung ai cũng vậy, lâu nay luôn tế nhị gọi những người câm điếc là “người khiếm thính”. Tại sao cháu không ngại mà lại cứ một câu là “người điếc”, hai câu là “người câm” một cách hồ hởi vậy?

– Đấy là một cách hiểu sai lầm. Người điếc và người câm không chấp nhận xã hội xem họ là đối tượng khuyết tật. Vì thế không nên gọi họ là khiếm thính. Họ biết nghe và biết nói theo cách của họ cơ mà. Họ có ngôn ngữ riêng, đó là ngôn ngữ ký hiệu. Ký hiệu của người điếc câm có đầy đủ đặc trưng của một loại ngôn ngữ. Không thể nói là họ không nghe không nói được. Hiểu thế là rất rất sai!

Ngạc nhiên hơn khi nghe Thanh nói: cháu cũng điếc đấy! Hóa ra Thanh là sinh viên năm 2 khoa điếc Đại học Đồng Nai.

– Điếc thế sao từ sáng đến giờ chú nói gì cháu cũng nghe?

– Là cháu nhìn vào cách mép môi của chú.

Có ai tin điều này không, nhưng đó là sự thật. Một sự thật khiến tôi sững người thích thú trước “cô nàng điếc” đặc biệt này. Thanh không nghe được, nhưng chỉ nhìn vào cách mép môi của người đối diện là biết họ nói gì, không sai câu nào.

– Thế chú gọi thẳng cháu là cô nàng điếc được không?

– Ok. Nhưng không được gọi là cô nàng bị điếc. Điếc không phải là bị, chữ « bị » là điều tối kỵ. Và càng không nên gọi là « khiếm thính ».

Thoáng giật mình khi nghe Thanh nói. Ừ nhỉ, hay biết đâu họ không thèm nói, không thèm nghe theo cách của chúng ta?

IMG_8741

IMG_8564

IMG_8565Đỗ Thị Thanh, sinh viên năm 2 khoa điếc Đại học Đồng Nai

Tiệc câm

Tên đúng của cuộc tiệc tối kỳ thú này là “tiệc vô ngôn”. Nhưng tôi không thích chữ “vô ngôn”, tôi thích gọi đó là: tiệc câm!

Một buổi tiệc đặc biệt tại nhà hàng sang trọng giữa trung tâm Phnom Penh. Cuộc gặp gỡ giao lưu giữa hai cộng đồng điếc câm Việt Nam- Campuchia.

Không còn rào cản bất đồng ngôn ngữ như người nói. Lặng lẽ chào hỏi, lặng lẽ giao lưu, lặng im chọn thức ăn, lặng im cụng ly, và vui cười pha trò cũng im lặng. Tất cả là cử chỉ, là ngôn ngữ ký hiệu. Không lời nói, không ồn ào, không âm nhạc, không hát hò. Họ hát bằng tay, bằng mắt, bằng nụ cười, bằng dáng điệu cử chỉ. Và họ hoan hô cũng bằng những cánh tay vẫy.

Lần đầu tiên tôi dự một cuộc tiệc câm như thế. Ngạc nhiên và thú vị.

Vâng. Đúng ra nên gọi là “tiệc câm” chứ không phải “vô ngôn”. Bởi sự im lặng, sự điếc câm đâu phải là vô ngôn. Ngôn ngữ ký hiệu của bữa tiệc câm chẳng đã nói được nhiều điều cần hơn sự nói, cần hơn sự hò hét náo loạn sao?

Gần 3 tiếng tiệc, ngồi nhìn các bạn trẻ ăn nhậu, hát hò, giao lưu theo cách câm lặng thế, đôi lúc tôi cứ bần thần tự hỏi: phải chăng nhiều khi lời nói là sự thừa thãi?

IMG_9074

IMG_8866

IMG_8908

IMG_8876

IMG_8901

Lâm trở lại

IMG_8640Ngạc nhiên đến thú vị khi biết “nhà tổ chức” cho cuộc tiệc vô ngôn và tour du lịch điếc này chính là gã nhà văn trẻ Nguyễn Nhật Lâm.

Tôi biết và quen hơn một năm trước trong lần dự buổi giới thiệu tác phẩm đầu tay “Trở Lại” của Lâm tại Hà Nội.

Nguyễn Nhật Lâm là một nhân vật khá đặc biệt. Đang học đại học Bách khoa Hà Nội thì bỏ, nhảy sang Đại học Ngoại thương, nhưng rồi cũng bỏ nốt bởi “nhiều khi tự thấy đâu cứ nhất thiết phải… học?”.

Bỏ học, về quê Thái Bình lập trại nuôi dế và trở thành tỷ phú với biệt danh “vua dế” Nhật Lâm.

Không dừng lại bằng lòng với ngôi vị “vua dế”, Nguyễn Nhật Lâm vào Đà Nẵng và các tỉnh thành miền Trung làm dịch vụ, rồi lang bạt tận Bến Tre mở xưởng rượu dừa.

Cơ nghiệp một thời nức tiếng. Nhưng rồi đổ bể, phá sản. Lâm thành kẻ trắng tay.

Đổ vỡ, tan tành nghiệp doanh gia, Lâm khoác ba lô làm kẻ giang hồ lang bạt khắp nơi từ  Trung Quốc đến Lào, Campuchia, Thái Lan, Malaysia, Singapore, Indonexia…

“Tôi đã đi và sống bằng rất nhiều công việc khác nhau, từ phục vụ quán ăn, dạy học, hướng dẫn viên du lịch, nhân viên giao hàng, phụ hồ, đánh giầy, và thậm chí là ăn xin…” (trích lời tựa trong tác phẩm “Trở Lại” của Nguyễn Nhật Lâm)

“Trở Lại”- cuốn du ký của Lâm được viết từ chính những cuộc lang bạt giang hồ này. Nhận xét về tác phẩm đầu tay của Lâm, Phạm Xuân Nguyên viết: “Có một nét gần gũi của cuốn sách này với tác phẩm “Trên đường” (On the road) của Jack Kerouac. Đọc nó tôi muốn được là người trẻ đang đi, đang trên đường, dám chấp nhận mọi thử thách, va chạm, hiểm nguy để tìm ra sức mạnh trong mình, để được tự sống!”

Còn với Lâm thì tự nhìn nhận rằng: “Những con đường vẫn luôn chờ đợi, những ước mơ của bạn vẫn luôn khao khát được gọi tên. Giờ đây sau khi đi được chừng ấy chặng đường, tôi tự nhủ riêng mình rằng: khi ta bắt tay làm một việc gì đó, đừng cân nhắc xem mình chuyên nghiệp đến đâu, hãy biết mình thích nó đến độ nào, và bắt đầu thôi!”

Cũng chính từ những năm tháng lang bạt vật vưỡng ấy, Lâm nhận ra một điều: nếu ta muốn, nếu ta dám bắt đầu, dám khoác ba lô lên đường như Lâm, sẽ không có một rào cản bất đồng ngôn ngữ nào, cho dù khác màu da, chủng tộc, cho dù có thể không cần nghe không cần nói.

Đó là những giá trị ngôn ngữ cử chỉ vượt qua khoảng cách không lời.

Giá trị không lời từ những năm tháng phiêu bạt ấy đã nảy sinh trong Lâm ý tưởng tổ chức các bữa tiệc câm. Lâm vừa là tác giả ý tưởng vừa là nhà tổ chức cho 3 cuộc “tiệc câm” đầu tiên tại Việt Nam trong hai năm qua. Và đây là lần thứ 4. Lần này Lâm cho nó xuất ngoại hòa nhập với cộng đồng người điếc Campuchia.

Nghe nói sắp tới, Lâm đang định đem “tiệc câm” của mình tuần tự đến Thái Lan, Myanma và nhiều quốc gia khác.

Thật ra ban đầu ý tưởng của Lâm là làm tiệc câm cho người nói, nhưng khi tổ chức thì bất ngờ nhận được sự tham gia hưởng ứng quá nhiệt tình của cộng đồng người điếc.

Lâm đón tôi và anh Nguyên rất chân tình, nhưng không vồn vã kiểu nói nhiều như lần đầu gặp ở Hà Nội. Dường như Lâm cũng đã bắt đầu học được cách… câm, và nhiễm cái văn hóa điếc của cộng đồng những người bạn trẻ đặc biệt như cô nàng điếc Đỗ Thị Thanh.

Xong tiệc câm ở Phnom Penh, cả đoàn về. Lâm ở lại dẫn tôi và Phạm Xuân Nguyên tiếp tục chặng Siem Reap- Angkor.

Càng đi với Lâm, nhìn dáng hình nhỏ con thấp bé nhưng nhanh nhẹn thoăn thoắt với đôi giầy bata và chiếc ba lô bụi trên vai, càng ngộ Lâm có đôi chân và cặp mắt biết nói. Càng ngộ ra không phải lúc nào cũng cần nói và cần nghe.

Đó là những giá trị câm hết sức bất ngờ và kỳ thú tôi đong nhận được qua bữa tiệc câm và tour du lịch ngắn cùng nhóm người điếc vừa qua tới Phnom Penh.

IMG_8984

Nguyễn Nhật Lâm

IMG_9005

Trương Duy Nhất, Phạm Xuân Nguyên, Nguyễn Nhật Lâm tại Angkor Wat

________________

Nút chia sẻ:

Tags: , , , , , , , , ,

30 phản hồi Cho “Đi tour với người điếc”

  1. lê phước viết:

    Ngày xưa người ta gọi là trường câm điếc,trường mù chứ không vẽ vời như bây giờ gọi là trường khiếm thị,khiếm thính.

  2. Trần Bá viết:

    Hi..vậy là TDN đi tua từ Tp.HCM…? Vậy các bạn có muốn tham quan Tỉnh Bình Dương không? Xin mời một chuyến. Có lần anh nhắn vào máy TDN mời uống rượu quý trong chuyến dọc đường gió bụi vô nam đó nhớ không? lúc ấy anh cũng đang du lịch tua đi Đaknong, anh là bạn đọc thường xuyên của TDN và vô cùng ngưỡng mộ chú Nhất, nên nhân tiện muốn mời Nhất và các bạn ghé tham quan BD. một chuyến. BD. đặc biệt có rất nhiều trạm thu phí ( nhất nước luôn, có tp. mới đang xây dựng v.v..). Anh muốn mời và tặng rượu cho Nhất và làm tài xế chở luôn các bạn về sân bay TSN.Nếu Nhất đồng ý cứ cho biết ngày về, anh sẽ đt. liên hệ lái xe Camry nhập đến đón tại cầu vượt Củ Chi. Sẵn sàn chở đi đâu các bạn muốn.Hãy lướt ngang BD. một vòng( anh biết Nhất có quen với một ông mới về hưu..hi.)….xin mời. Trân trọng.

    • truongduynhat viết:

      Ồ, rất tiếc là đã về Đà Nẵng rồi. Hi vọng có dịp được cụng ly cùng anh tại Bình Dương. Trân trọng!

  3. […] Đi tour với người điếc […]

  4. nguyen_hanh viết:

    thế giới của người câm điếc rất thú vị đấy chứ . có lẽ ở đó không có nhiều ngôn từ bóng bẩy giả dối đến rợn người , trong thế giới đó tất cả đều đơn giản và chân thật như chính những con người đang khát khao được sống vui và có ích.Những người ở trong thế giới câm này có nhiều chất con NGƯỜI hơn chán vạn những kẻ hót hay mà chất người không còn chỉ còn lại mỗi chữ CON thôi

  5. hỏi chú Nhất viết:

    Chaò chú, chúc chú chuyển đi vui ve nhé, hèn gì tuần này ko thấy bài mới. Cháu là người mê phượt bụi tìm vùng đát mới, chú có thể cho cháu số điện của Lâm được ko? nếu dc cháu cám ơn chú nhiều

  6. nguyễn ngọc huy viết:

    giờ xã hội nhiều lúc coi trên tivi nghe rao giảng của bầy sâu tự dưng mình thấy ước gì được… điếc cho đỡ ngứa cái lỗ tai

  7. Người câm điếc bị thiệt thòi về nghe nói thì họ lại có đôi mắt tinh tường đến kỳ lạ, thật sự cảm phục.

  8. […] Đi tour với người điếc truongduynhat […]

  9. Trần Ngọc Hội viết:

    Những con người này thật đặc biệt: Họ hiểu được ngôn ngữ của “hầu hết mọi người” nhưng “hầu hết mọi người” chưa chắc hiểu họ – Họ chỉ cần nhìn mép người khác là biết người khác muốn nói gì. Họ cũng thật sắc sảo Điếc nhưng Không chất nhận từ Bị điếc. Chắc chắn đời sống tình cảm, tinh thần của họ rất là phong phú!

  10. dân biết viết:

    Cuộc sống và Con người thật là phong phú . Đọc xong bài báo , mình hiểu hơn về những người câm điếc . Họ có thế giới ( giao tiếp ) riêng của họ ; Trên hết , họ không mặc cảm với bản thân , vui sống và làm việc như mọi người .
    Họ tự nhận là người câm – điếc , không cần thiết phải dùng mỹ từ ” khiếm thính ” thay thế . Hay thật đấy .
    Càng ngẫm càng thấy hay , mù mà không mù , điếc mà không điếc ; Khác hẳn những người mắt sáng mà như mù , tai thông mà như điếc ; Ấy là những kẻ mặt vẫn ” nhơn nhơn ” vì điếc và mù trước tai họa mất nước và nỗi thống khổ của dân …

  11. Lam San viết:

    Ba Sàm đang “bình” đến mấy kỳ nào là “bàn” rồi đến “bàn tiếp” và lại “bàn tiếp” được Quê Choa, Huỳnh Ngọc Chênh và nhiều blog dẫn lại- Một góc nhìn khác thấy sao, sao không dẫn lại nhỉ?
    https://anhbasam.wordpress.com/2013/02/01/tin-thu-sau-01-02-2013/

    • truongduynhat viết:

      Tào lao!

    • Người Quảng Nôm viết:

      (…) Trước tôi còn hay vào Ba Sàm xem tin tức, sau thấy nhàm chán, quanh quẩn cũng chỉ là dẫn link từ các báo và một số trang blogs lề trái của mấy tay bất mãn dở hơi (…) … nên lâu nay không vào nữa. Thà Ba Sàm chỉ đăng tin tức thì còn được vì mọi người đỡ phải đọc từ nhiều nguồn khác nhau, và cũng không biết trình độ anh ta thế nào, chứ hứng lên viết lách này nọ đâm lòi cái dốt.

  12. nguyen_hanh viết:

    Đúng như cô bé Thanh nói : Đôi khi điếc lại thấy tốt hơn . hàng ngày chúng ta phải nghe quá nhiều lời giả dối , phải nhìn thấy bao nỗi bất công , phải nói nhiều câu xã giao bắt buộc .phải làm những việc mà mình thấy không thoải mái , tất cả chúng ta dù muốn hay không vẫn bị cuốn vào quỹ đạo của băng chuyền XH . chỉ những người thật sự có điều kiện hoặc tính cách mạnh mẽ mới bứt phá ra khỏi quỹ đạo ấy. Nhưng điều đáng buồn là cái xấu cái ác đang chi phối và gần như thống lĩnh quỹ đạo .

  13. […] Đi tour với người điếc (Trương Duy […]

  14. “Một bầy chim đang đậu trên cành. Bất thần một loạt đạn vang lên. Cả bầy hốt hoảng bay tán loạn. Riêng một con vẫn bình thản rỉa cánh, ung dung tự tại. Đố bạn vì sao?
    Vì đó là con chim điếc »

  15. Thà đui mà giữ đạo nhà
    Còn hơn sáng mắt ông cho không thờ.

  16. dt viết:

    Người câm điếc từ chối vô ngôn
    Người nói được thì lại vô cảm
    Chuyên nói nhảm , bất thường
    Trong hoàn cảnh nhiễu nhương
    Cứ giã vờ câm điếc
    Không cần nghe , không cần biết
    Cứ đễ riết ngoài tai …
    Nhưng lòng nhiều thủ đoạn

  17. Sông Hàn viết:

    “Gần đây có tình trạng nhiều bạn đọc hay cóp dán những mẩu xỉa xói xỏ lá gọi là “bình luận” cùng comment chửi bới từ các trang blog ba sàm bá láp. Đề nghị chấm dứt ngay việc này. Những “bình luận” kiểu quăng ném vài câu xỏ lá vỉa hè cùng những comment chửi bới kiểu vô học ba sàm bá láp như thế không đáng để gắn vào website này. Một góc nhìn khác chấp nhận những quan điểm và tranh luận trái chiều, nhưng tuyệt đối không dung nạp thứ tư duy bình ném xỏ lá vỉa hè ba sàm bá láp đó”.

    Chết cười với Trương Duy Nhất!!

  18. […] Đi tour với người điếc (Trương Duy […]

  19. […] Đi tour với người điếc (Trương Duy […]

  20. honda viết:

    Anh Nhất được đi chơi với nhưng người điếc thật. Sống với người điếc thật. Anh tìm thấy tình người từ những người điếc thực bao tấm lòng khả ái. Cám ơn anh từ một góc nhìn khác. Cho tôi nhìn thấy bao người có cái tật giả như mình bị điếc ấy. Những vị này khi chỉ nghe thấy tiếng ‘ cạch’ của một đông xu rơi xuống đất là vị ấy đã biết nó là gì rồi. Nhưng khi vị ấy bị một đám đông mắng nhiếc, sỉ vả vì những lỗi lầm quá lớn của mình, thì mặt vị ấy vẫn nghênh nghênh, mà lại còn nhoẻn miệng cười với đám đông ấy và miệng còn nói: Cám ơn! Cám ơn! Đôi khi tôi cũng đâm ngờ, có khi vị ấy điếc thực thì sao!

  21. kimchi_dao viết:

    __Gía trị của cuộc sống không phải nói sẽ làm nên tất cả….mà hãy sống và làm theo lí lẽ của bản năng…..thật khâm phục những con người vượt lên được số phận của tạo hóa

  22. […] Tour Phnom Penh ngẫu hứng cùng nhóm bạn trẻ câm điếc trước Tết Nguyên đán để lại nhiều ấn tượng thú vị. Những giá trị câm như họ nói: nhiều khi điếc vẫn hơn là nghe, câm vẫn hơn là nói. Đó là câu của “cô nàng điếc” Đỗ Thị Thanh, sinh viên năm 2 khoa điếc Đại học Đồng Nai. Một cô nàng điếc nhưng nói gì cũng nghe, nhanh nhẹn, thông minh tạo ấn tượng mạnh trong tôi. Thanh có nhiều suy tư và trăn trở đáng khâm phục. Bài viết này Thanh vừa gửi tôi tối qua sau vài mẩu chát đẩy tâm trạng- TDN […]

  23. Đợt sau ước gì mình biết tin sớm có đợt đi tour ngẫu hứng cùng bạn trẻ bất hạnh câm điếc Tôi sẻ đăng ký để cùng tham gia giao lưu học hỏi thật nhiều…”.Bước qua khoảng cách không lời ” Rất mong được giao lưu cùng M.C Đỗ Thị Thanh ( Đại học Đồng Nai ) cùng tất cả các bạn …. Mail của tôi : phamthehien1@gmail.com ; hienthe51@yahoo.com Website : http://www.hienswebsite.yolasite.com

    • Thanh viết:

      Xin Chào Phạm Thế Hiền!
      Rất vui vì bạn đã quan tâm. Nếu có thể vui lòng add facebook : NhómPhiênNgôn@gmail.com. chúng tôi luôn chào đón

Để lại hồi âm

WordPress
WordPress