web analytics
 
Chuyên mục : góc bạn đọc; góc văn hoá; tin tức- sự kiện; sự kiện- đối thoại; tin tức- sự kiện; tin tức- sự kiện
|

Lắng nghe người điếc

13674_458793634181199_757907843_nTour Phnom Penh ngẫu hứng cùng nhóm bạn trẻ câm điếc trước Tết Nguyên đán để lại nhiều ấn tượng thú vị. Những giá trị câm như họ nói: nhiều khi điếc vẫn hơn là nghe, câm vẫn hơn là nói. Đó là câu của “cô nàng điếc” Đỗ Thị Thanh, sinh viên năm 2 khoa điếc Đại học Đồng Nai. Một cô nàng điếc nhưng nói gì cũng nghe, nhanh nhẹn, thông minh tạo ấn tượng mạnh trong tôi. Thanh có nhiều suy tư và trăn trở đáng khâm phục. Bài viết này Thanh vừa gửi tôi tối qua sau vài mẩu chát đẩy tâm trạng- TDN

IMG_8562-300x200Có người nói với tôi “Người điếc chẳng phải suy nghĩ gì về cuộc sống và cuộc đời của mình nhỉ?”. Tôi không nghĩ như vậy. Tôi đã hỏi những người bạn Điếc của mình những câu hỏi tương tự. Bạn biết không, hầu hết họ đều được thích tự lập, được tự mình quyết định cuộc sống và việc làm của họ, chứ không phải là muốn người khác quyết định thay mình. Họ tự suy nghĩ làm sao để mình có được một tương lai tươi sáng hơn, có được công việc tốt hơn và phù hợp hơn. Bạn nghĩ người Điếc không biết lo xa sao? Không đâu, họ biết hết họ biết lo cho tương lai của mình. Họ vẫn đang tìm cho mình những tương lai rộng mở ở phía trước, họ vẫn đang miệt mài trên từng con chữ, từng chặng đường để bước đi. Họ cần người khác giúp,  nhưng cũng cần người khác tin vào khả năng của họ, tin vào quyết định của họ, tôn trọng văn hóa, ngôn ngữ của họ.

Tôi vẫn đang tự hỏi: Liệu có được bao nhiêu người nghe hiểu thật sự về văn hóa, và hiểu người Điếc? Tôi cũng biết nhiều người tự nhận mình là chuyên gia trong vấn đề giáo dục cho người Điếc, họ cho rằng mình hiểu người Điếc nhưng tôi dám tin chắc rằng họ chẳng hiểu cái quái gì về người Điếc chúng tôi. Cái mà họ hiểu chẳng qua chỉ là sự gán ghép suy nghĩ của họ vào cho người Điếc như chúng tôi mà thôi. Dù bạn Điếc hay không Điếc thì cái thế giới của bạn vẫn luôn là một cánh rừng mênh mông vô tận không ai dám có thể bước vào và đi tìm tận cùng ngóc ngách ấy để dám mạnh miệng “ tôi hiểu bạn”.
Chúng tôi là người Điếc, nhưng chúng tôi không phải là người kém trí tuệ hay thiểu năng trí tuệ. Đương nhiên chúng tôi cũng không thể nào mà không suy nghĩ về cuộc sống của mình. Ai cũng suy nghĩ nhưng không phải nghĩ theo cách của người nghe mà nghĩ theo cách của người Điếc. Vì thế hãy nhìn nhận người Điếc như những người bình thường khác. Họ không vô tư, vô tâm như mọi người vẫn nghĩ về họ. Nếu ai đó hỏi bạn thì các bạn Điếc hãy chỉ cho họ biết người Điếc lo về cuộc sống như thế nào nhé!

Về việc phiên dịch ngôn ngữ kí hiệu trên truyền hình:

Tôi muốn hỏi các bạn Điếc bao nhiêu người trong các bạn thật sự hiểu phiên dịch trên truyền hình? Thật lạ rằng tôi đã nghe rất nhiều bạn nói là họ không hiểu gì cả. Tôi đã quan sát trên truyền hình và nhận ra một số nguyên nhân khiến các bạn Điếc không hiểu.

Xét về từ vựng: Ngôn ngữ kí hiệu (NNKH) vốn dĩ nghèo về mặt từ vựng. Thật sự những từ vựng trên chương trình thời sự thì hầu hết là liên quan đến chính trị. Mà những từ vựng đó xét trên mức học vấn trung bình của cộng đồng Điếc thì thật sự người Điếc khó có thể hiểu nghĩa. Hơn nữa,  NNKH ở Việt Nam thực sự chưa thống nhất nên việc phiên dịch sử dụng từ ở đâu thì có thể các bạn Điếc ở đó biết từ còn các bạn Điếc ở địa phương khác lại không hiểu.
Xét về cấu trúc ngữ pháp: Trật tự từ và cấu trúc của NNKH hoàn toàn khác so với ngôn ngữ nói. Chính vì thế khi phiên dịch theo kiểu nói tới đâu múa tới đó thì chắc chắn là hiệu quả NNKH đã giảm đi 70%.

Xét về đặc điểm riêng biệt trong NNKH: Đó là biểu cảm của khuôn mặt. NNKH luôn luôn đi kèm với biểu cảm, điệu bộ nhưng khi phiên dịch trên truyền hình thì hầu như không thể hiện được sắc thái gì.

Xét về tốc độ: Việc múa dấu quá nhanh có thể khiến người Điếc xem không kịp từ vựng và đã xem không kịp thì không thể xâu chuỗi, hay liên kết nội dung lại với nhau được.
Vì thế, khi phiên dịch cho người Điếc có hiệu quả hay không thì nên hỏi chính những người trong cộng đồng Điếc. Không phải là hỏi một số nhóm người nhỏ được mà phải hỏi cả cộng đồng Điếc. Việc phiên dịch cho người Điếc thì phải tôn trọng chính chủ thể của nó. Chứ không thể nghe theo chiều luồng từ một phía. Cách làm việc như vậy thât sự chưa mang lại hiệu quả và lợi ích cho cộng đồng Điếc.

Hãy lắng nghe người Điếc

Thiết nghĩ cần lắm sự lắng nghe từ chính cộng đồng Điếc. Hãy lắng nghe một lần xem các bạn Điếc đang nghĩ gì và muốn gì? Thực sự cần lắm sự tôn trọng chính ngôn ngữ của họ- một loại ngôn ngữ đặc biệt không cần lời nói.

Và đây là một đoạn đầy bức xúc của “cô nàng Điếc” Đỗ Thị Thanh vừa chát với tôi đêm qua:

“Phiên dịch mà người Điếc không hiểu. Lại không chịu lắng nghe người Điếc nói. Khi họ phản ánh thì lại bảo "cô có mười mấy năm kinh nghiệm dạy người Điếc nên thừa sức để hiểu”.

Cháu có ý tưởng là để người Điếc dịch thì lại bảo " người Điếc không nghe, yếu về tiếng Việt sao mà dịch?”

Cháu bảo là nếu vậy thì tổ chức thi tuyển. Người Điếc là giám khảo, người Nghe là thí sinh, ai thi đậu thì cho họ làm phiên dịch trên đài truyền hình.

Người Điếc có nhu cầu thông tin, nhưng lại không có phiên dịch chuẩn, đặc biệt là các kênh thời sự trên VTV1, VTV3 và HTV7.

Rồi nhiều nữa. Nhưng mà cái đài truyền hình nó chỉ tin mấy người nói, còn người Điếc nó lại không có tin.

Cháu xin giải thich thêm để chú hiểu thêm về kiểu cấu trúc rất khác biệt trong NNKH của người Điếc:

Người Điếc thường sử dụng ngược.

Ví dụ: “Quân thù tiến vào miền Bắc tràn xuống miền Nam xâm lược nước Việt Nam”,  nếu là người Điếc họ sẽ múa ký hiệu rằng “Kẻ thù, miền Bắc tràn miền Nam, cướp”.

Còn người nói thì cứ thấy câu có bao nhiêu từ là múa bấy nhiêu từ, nên thành ra khi ghép từ lại người Điếc không tưởng tượng ra được, thành ra chịu ko hiểu nổi.

Vì người Điếc họ hiểu trên ký hiệu mang tính hình tượng và chuyển ý,  nên khi phiên dịch bắt buộc phải chuyển ý theo cách người Điếc hiểu chứ không phải múa từng từ như người nói múa.

Ví dụ: “Ngày mai trời sẽ mưa”, người Điếc sẽ múa “Mai, trời mưa sẽ”. Còn người nói lại múa “Ngày mai trời sẽ mưa”.

Thêm nữa, NNKH mang tính thể hiện trên gương mặt rất tự nhiên, vui buồn thương ghét giận hờn biểu lộ rất rõ. Trong khi đó người phiên dịch trên truyền hình trông mặt khô như khúc gỗ, chẳng diễn tả, chẳng biểu cảm chi hết"

Đỗ Thị Thanh

________________

Nút chia sẻ:

Tags: , , , , ,

25 phản hồi Cho “Lắng nghe người điếc”

  1. tudo viết:

    Đọc bài này mới hiểu được phần nào tâm tư, suy nghĩ, nguyện vọng của người Điếc. Cảm ơn anh Nhất.

  2. CD 2nd viết:

    Thì nhiều cái chính họ nói cái gì họ cũng có hiểu đâu. Thanh, hãy thông cảm cho họ !

  3. lehao viết:

    Cộng đồng người không điếc đông vô kể mà chẳng còn được quan tâm nữa là.

  4. nguyen_hanh viết:

    Những bi kịch ở đó mà ra . người điếc cần phải là người quyết định ai sẽ là người phiên dịch cho họ ở những bản tin thời sự khi ngườ phiên dịch đó đáp ứng được tiêu chí :truyền đạt dễ hiểu và NNKH thật sự chuẩn xác . Nhưng ở ta nó thế ,thật tréo ngoe khi người thính quyết định mọi việc cho người điếc , cũng giống như người mù dẫn đường ……

  5. […] Lắng nghe người điếc Sat, Feb 23, 2013 […]

  6. Năm mới chúc cháu Thanh đạt nhiều thành tích học tập, qua Thanh gửi lời chúc tới toàn thể người câm điếc lời chúc chân thật nhất, chúc mọi người sức khỏe, lạc quan yêu cuộc sống. Nếu MGNK không đưa tâm sự của cháu lên mạng, mọi người đâu biết người điếc không hiểu người múa trong chương trình Thời Sự của VTV nói gì? Cháu nói (diễn) họ không tin? Mong rằng “tiếng nói” của cháu sẽ đến tai ai đó có trách nhiện nghe thấy? Sớm thay người múa để người điếc hiểu Thời Sự hàng ngày nói gì?

  7. Cường viết:

    thích bài này của bác nhất.

  8. […] là một đoạn đầy bức xúc của “cô nàng Điếc” Đỗ Thị Thanh vừa chát với tôi đêm […]

  9. Liêu viết:

    Tui tưởng NNKH cũng như quốc tế ngữ Esperanto, hóa ra không phải vậy, mỗi địa phương múa một kiểu?
    Thế thì người điếc không hiểu người câm là phải rùi.

  10. ken viết:

    Vài lời cùng anh Nhất, chúng ta nên dùng từ “khiếm thính” thay vì “Điếc” bởi họ đã quá nhiều thiệt thòi. Còn với tôi, những người không điếc mà giả điếc thì nói làm chi cho bẩn mồm

    • truongduynhat viết:

      Người điếc không phải là khuyết tật, vì thế không được gọi họ là khiếm thính. Hãy gọi đúng họ là người Điếc. Mời bạn bấm đọc bài “đi tour với người điếc” để hiểu thêm về điều này.

    • Thanh viết:

      Xin chào Bạn ken: Chúng tôi muốn mọi người gọi đúng tên của chúng tôi. Và Điếc không có gì là thiệt thòi khi sử dụng tên đó. chúng tôi có một ngôn ngữ riêng có một văn hóa Điếc riêng. Vì thế chúng tôi vẫn tự hào là một người Điếc chứ không phải Khiếm Thính.

  11. qx viết:

    Người điếc nhưng cái nhìn cuộc đời và nghị lực không điếc, tui khâm phục chị Đỗ Thị Thanh và các bạn của chị.

    qx

  12. dân biết viết:

    Thấy ” nữ thông dịch viên ” múa đôi bàn tay trên truyền hình , cứ ngỡ những người điếc hiểu được ý tứ của diễn gỉa . Hoá ra không phải . Vẫn cái bệnh ” làm cho có ” bất chấp hiệu qủa . Có nghe ” tâm sự ” của một người ” điếc thật – cô Đỗ thi Thanh ” thì rõ .
    Chả biếy ý kiến của người ” điếc thật ” có lọt lỗ tai của những người có trách nhiệm hay lại như ” nước đổ đầu vịt ” những ông ” Điếc dỏm ” , tai thông mà ” gỉa / hoặc cố tình điếc ” !
    Mà chẳng trách được , cái giống ” điếc dỏm ” hại người , lợi ta bây giờ quá nhiều và đang phát triển mạnh !

  13. Chấn Phong viết:

    “Chúng tôi là người điếc,nhưng chúng tôi không phải là người kém trí tuệ hay thiểu năng trí tuệ.”
    Một câu nói rất chí lý và hoàn toàn chính xác.Thiển nghĩ,mọi người trong chúng ta,cũng như các cấp chính quyền và nhất là các vị quan chức hãy lắng nghe tiếng nói của họ.
    Nhiều kẻ tai rất thính,trên diễn đàn”hot”rất hay.Nhưng thực tế thì còn không bằng một phần của người điếc.Họ đã cố tình không thèm nghe ý kiến đóng góp,không thèm lắng nghe sự can gián của mọi người,vẫn”bịt tai”để thực hiện những dự án”tiền tấn”và kết cục là đổ không biết bao nhiêu tiền của,mồ hôi,xương máu của người dân xuống sông,xuống biển.Đây là những kẻ không điếc,nhưng họ lại không bằng người điếc,vì chính những gì họ thốt ra miệng để rao giảng cho bàn dân thiên hạ,thì chính họ lại không hiểu họ đã nói gì.

  14. Thắng viết:

    Bác cảm ơn cháu Thanh. Thông điệp mà cháu gửi đến cho mọi người và cả xã hội này, bác tin rằng sẽ làm thức tỉnh rất và rất nhiều cái đầu lạnh, vô cảm đến tàn nhẫn. Bác chưa bao giờ coi các cháu và đồng bào bị khiếm thính , khiếm thị hoặc bị khuyết một phần thân thể là người tàn phế. Đã có bao tấm gương chứng minh nghị lực phi thường vượt qua nỗi đau để vượt qua chính mình” TÀN MÀ KHÔNG PHẾ” như BÁC HỒ đã đánh giá và biểu dương năm xưa.Bên cạnh việc học tập, lao động, biết làm chủ gia đình và bản thân các chau và đồng bào còn ý thức được trách nhiệm,nghĩa vụ của mình với xã hội và cộng đồng, điều mà rất nhiều người có chức có quyền từ cao đến thấp không nghĩ và làm được, ngược lại họ còn coi các cháu và đồng bào là gánh nặng,là đáng thương cần sự “quan tâm” sự bố thí của chính quyền và xã hội. trong khi đó họ là những người chuyên phá hoại đục khoét làm nghèo đất nước,làm băng hoại giá trị đạo đức truyền thống tốt đep của dân tộc,họ nuối tiếc và bảo vệ chế độ này là lẽ đương nhiên vì thân phận của họ là loài tầm gửi ăn bám còn đâu để suy nghĩ,hy sinh vì ai nữa. Họ mới chính là gánh nặng cho xã hội . Họ chính là bọn không tàn mà tự phế, là câm là điếc trước vận mệnh của đất nước./

  15. Vĩ Tuyến 17 viết:

    Tui thích cách “nói” của người điếc :

    “Người Điếc thường sử dụng ngược.
    Ví dụ: “Quân thù tiến vào miền Bắc tràn xuống miền Nam xâm lược nước Việt Nam”, nếu là người Điếc họ sẽ múa ký hiệu rằng “Kẻ thù, miền Bắc tràn miền Nam, cướp”.”

  16. nguyen_hanh viết:

    Bạn Thắng nói đúng đấy . Có những người ăn mặc lịch sự ,hú hay như VƯỢN mà tâm hồn và tư duy khuyết tật, Họ chính là những kẻ đang tâm đẩy lùi đất nước trở lại thời kỳ đồ đá .Những kẻ đó đã ,đang và sẽ bị người đời nguyền rủa ,xã hội coi khinh và lịch sử phán xét . Lênin đã nói :NHIỆT TÌNH +NGU DỐT=PHÁ HOẠI
    Câu này ứng với dự án bauxit Tây nguyên là đúng 100%

  17. Thanh viết:

    Thật ra viết ra điều này Thanh cũng đã bức xúc lắm rồi.Cảm ơn bác Nhất đã cho cháu cơ hội để chia sẻ. Cái cháu mong mỏi là tiếng nói của các Bạn Điếc đc lắng nghe. Ít nhất là một lần thôi. Để hiểu rằng Người Điếc không phải là ngu, ai sai gì biết nấy ai bảo gì nghe theo không biết phân biệt đúng sai. Giá trị điếc câm vẫn đang có và tồn tại, cháu chỉ muốn chứng minh điều mà cháu nghĩ là cháu cần làm. Chúng cháu cần tìm lại đúng giá trị Điếc của bản thân mình. Có quyền hưỡng đầy đủ phúc lợi mà chúng cháu có như la một người bình thường chứ ko phải lá ưu tiên hay sự bố thí. Một sự công nhận thực sự

  18. Toàn viết:

    Không ai nghĩ như thế đâu bạn Thanh ạ. Mọi người thật sự vẫn tôn trọng các bạn. Có những người như bạn còn được kính nể hơn nhiều người không điếc đấy ! Tuy nhiên , tình thương dành cho các bạn là có thật (thương chứ không phải thương hại đâu). Chúc ban cùng mọi người vui, đạt được ước mơ.

  19. Ai cũng biết những người Câm Điếc tuy bị thiệt thòi so với người thường, nhưng họ lại có giác quan khác phát triển thông minh hơn để cân bằng, họ trở thành người có tính cách, cá tính tốt, thấy được giá trị cuộc sống, thiết tha yêu cuộc đời. Ngày nay công nghệ ICT phát triển đã giúp cho Người Điếc nhiều điều kiện và có người thành thạo vi tính hơn người thường, như Thanh đấy thôi, mong rằng bằng lỗ lực,Thanh và mọi người Điếc sẽ đạt nhiều thành tích trong lao động học tập, biến cái không thể thành CÓ THỂ tại sao không? Xã hội hãy quan tâm hơn tới những người như vậy, mong muốn của Thanh và người Câm Điếc sẽ trở thành hiện thực.

Để lại hồi âm

Premium WordPress Themes
Free WordPress Theme