web analytics
 
Chuyên mục : bàn tròn; chính trị- xã hội; góc văn hoá; tin tức- sự kiện; sự kiện- đối thoại; chính trị- xã hội; tập dân chủ
|

Một đề nghị về xưng hô

“Thân mật không phải là lễ độ. Xã hội công dân khác với gia đình. Xưng hô cũng là bày tỏ ý thức về vị thế, tư cách, thái độ và phẩm giá của mình”- Một đề nghị về xưng hô của Phạm Thị Hoài- chuyện không nhỏ!

Phạm Thị Hoài

          Có thể các bạn không biết nên chọn cách xưng hô nào thích hợp hơn trong hệ đại từ nhân xưng thường được ca ngợi là phong phú của tiếng Việt. Có thể các bạn coi đó chỉ là việc nhỏ không đáng bận tâm. Có thể các bạn thấy việc tự xưng là chúng cháu trước công luận, như trong “Thư cám ơn, lời kêu cứu của Tuổi trẻ Yêu nước” mới đây hay trong “thư gửi bác Chủ tịch nước” vài tuần trước là bình thường và đương nhiên. Tôi không thấy như thế.

           Phan Bội Châu viết bài hịch Bình Tây thu Bắc năm 17 tuổi. Nguyễn Thị Minh Khai tham gia lãnh đạo Đảng Tân Việt cũng năm 17 tuổi. Nguyễn Huệ gia nhập Phong trào Tây Sơn năm 18 tuổi và trở thành chủ tướng năm 23 tuổi. Nguyễn Trung Trực lãnh đạo phong trào khởi nghĩa chống Pháp năm 20 tuổi. Lương Ngọc Quyến tham gia Phong trào Đông du năm 20 tuổi. Văn Cao tham gia Việt Minh và viết Tiến quân ca năm 21 tuổi. Tạ Thu Thâu lãnh đạo An Nam Độc lập Đảng năm 21 tuổi. Triệu Thị Trinh dấy cờ khởi nghĩa chống quân Đông Ngô năm 22 tuổi. Nguyễn An Ninh nổi tiếng với những bài diễn thuyết về canh tân đất nước trước cử tọa hàng ngàn người tại Sài Gòn khi chưa đầy 23 tuổi. Cao Thắng chỉ huy Khởi nghĩa Hương Khê năm 23 tuổi. Phạm Quỳnh trở thành chủ bút báo Nam phong năm 25 tuổi và Tổng thư kí Hội Khai trí Tiến đức năm 27 tuổi. Nhất Linh thành lập Tự lực Văn đoàn năm 26 tuổi. Trần Phú viết Luận cương Chính trị và trở thành Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam năm 26 tuổi. Nguyễn Thái Học sáng lập Việt Nam Quốc dân Đảng năm 25 tuổi và lãnh đạo Khởi nghĩa Yên Bái năm 28 tuổi…

          Danh sách này còn rất dài. Trái với lời than về sự chậm trưởng thành, “mãi trẻ con” của dân mình, lịch sử Việt Nam được viết một phần đĩnh đạc bởi tuổi trẻ. Tôi không thể hình dung những con người trẻ tuổi dấn thân ấy đứng ra trước quốc dân đồng bào và tự xưng là chúng cháu. Thân mật không phải là lễ độ. Xã hội công dân khác với gia đình. Xưng hô cũng là bày tỏ ý thức về vị thế, tư cách, thái độ và phẩm giá của mình.

          Tôi muốn đề nghị một cách xưng hô khác: các bạn hãy giản dị tự xưng là chúng tôi, trong mọi trường hợp trước công luận.

          © 2012 pro&contra

________________

Nút chia sẻ:

Tags: , ,

38 phản hồi Cho “Một đề nghị về xưng hô”

  1. Dinh tung viết:

    Bài viết của chị Hoài rất đúng ? Nếu các sinh viên xưng hô : Chúng tôi những sinh viên… Thưa ( đề nghị …) chủ tịch nước thì sức nặng của bức thư cao hơn ?

  2. TMĐ viết:

    Tuyệt đối chính xác!
    On est grand,parce-que vous vous mettez à genoux.
    Citoyens!Levez-vous droitement!
    (Jean.Paul Marat)
    (Người ta lớn bởi vì ngươi quỳ xuống.
    Hỡi nhân dân,hãy đứng thẳng lên!)

  3. cướp ngày là quan viết:

    Đọc xong thấy mình ấu trĩ trong tư duy lâu quá.

  4. giáo Thứ viết:

    Bài viết ngắn mà phong phú ; vấn đề tưởng là nhỏ mà không nhỏ . Hay qúa !
    Từ lâu tôi cũng băn khoăn cách xưng hô có tính cách ” gia đình ” ở nơi công quyền : nhân viên thì xưng thủ trưởng là bác là chú là anh …và mình là em , là cháu …
    Thủ trưởng nhiều khi văng cả mày tao với nhân viên , thậm chí chửi thề …cho thế là có tác phong gần gũi , là có quan điểm ” quần chúng ” !?…
    Chính cái cách xưng hô ấy làm ảnh hưởng đến cung cách làm việc : Giải quyết việc công mà như là xử lý việc gia đình với nhau .
    Qủa đúng là vấn đề không hề nhỏ .

  5. Thanh viết:

    Tuyệt, rất hay, xin cảm ơn.

  6. Lelai viết:

    Thực tế cuộc sống có nhiều điều buồn cười, tại một buổi họp phụ huynh, chị Hội trưởng hội phụ huynh lớp hỏi: “các đồng chí có ý kiến gì nữa không ?”. Trong một buổi gặp mặt của cựu học sinh cùng lớp, anh phụ trách ban liên lạc cũng nói: “Đề nghị các đồng chí tham gia ý kiến”. Những thói quen ăn sâu, bám rễ vào đầu óc mọi người, cứ mở miệng ra là: em, cháu, chúng em, chúng cháu, đồng chí,… tại sao vậy?

  7. dzuidze viết:

    Chuyện xưng hô từng là chủ đề thảo luận ở ĐH Hoa Sen, ĐH Phan Châu Trinh, ko biết nay như nào rùi, nhưng dường như ko gây được phong trào, lan tỏa đến các đại học khác thì phải.
    ĐH VN trước khi bàn đến những cái cao xa, hãy bắt đầu với việc “lặt vặt” mà ko lat vặt này – dạy cho chúng cách xưng hô một cách tự tin, đỉnh đạc .. Do truyền thống văn hóa, việc xưng con/em trong trường phổ thông còn khó thay đổi, nhưng ở ĐH thì có thể và cần nên làm. SV đã trưởng thành về tâm sinh lí, cũng như về luật pháp; cân tự tin và cần được tôn trọng để thực sự trưởng thành ..

  8. dân biết viết:

    Bài báo này hay qúa , đúng qúa . Nếu chị Hoài hoặc anh Nhất mở rộng ” phạm vi ” đề cập đến văn hoá nơi công quyền thì hay biết mấy .
    Cơ quan tui , đầu giờ làm việc , chẳng mấy khi đủ người , vắng mặt vì nhiều lý do hoặc đến rất muộn … Đến cơ quan , để cặp tài liệu hoăc cái mũ cái áo khoác …( chứng tỏ mình đã có mặt ) rồi rủ nhau ra ngồi quán làm ” cốc nước , điếu thuốc ” tán phét chán chê rồi mới lững thững về chỗ làm việc ; Các chị em thì ” tranh thủ ” tỉa tót ” tán phét rôm rả ( chuyện buôn dưa lê ) như cái chợ …
    Tất cả vô tư ; mặc cho khách ngồi … cứ đợi đấy !
    Đến muộn , về sớm , gỉai quyết công việc trì trệ ( đã thế , còn hách dịch với khách ) …thế cho nên cơ quan ngày càng phình to ( phần đông là con -cháu – chắt của các cụ gởi ) hiệu qủa càng ít …
    Chắc hẳn có còm sĩ muốn biết , cơ quan tui là cơ quan nào mà ” sướng ” thế ( làm ít hưởng đủ ) . Tui xin trả lời , tui là người đang ở cơ quan của bạn đó . Bạn ngẫm xem có đúng như vậy không nào ? .
    Bởi vì . cơ quan nào chả thế !
    Hì , hì … Hì , hì ! …

  9. cha chú ư? thôi đi! viết:

    Đúng vậy.
    Xã hội không phải là gia đình; người cầm quyền không phải là cha chú; thường dân không phải là con em.
    Quan hệ giữa thường dân và người cầm quyền có 2 phương diện:
    Quan và dân đều là những công dân bình đẳng trước pháp luật.
    Quan là người được dân ủy quyền, đại diện cho dân để bảo vệ quyền lợi của dân.
    Việc cố tình tạo ra cách hiểu mối quan hệ giữa quan chức và thường dân y như mối quan hệ cha chú – con em trong gia đình là hành động “lập lờ đánh lận con đen”.

  10. nguyenmucar viết:

    Ấy chết! Hôm trước cơ quan tôi đón xếp trên tổng công ty về làm việc, có ông trưởng phòng sau buổi tiếp về bị xếp xà lù vì tội gọi xếp là anh mà xưng tôi, phải xưng em vì đó là cấp trên dù ông trưởng phòng đó sắp về hưu.
    Ngôn từ trong văn học không biết có khác với cuộc sống? Mong được chỉ giáo.

  11. Ngô Như Sâm viết:

    Tùy theo từng hoàn cảnh và đối tượng mà mình giao tiếp lúc xưng hô. Không nhất thiết cứ phải xưng “tôi”, “chúng tôi” mới là đúng chuẩn, không cần chỉnh.
    Năm nay tôi 71 tuổi, tôi rất khó chịu khi nghe một thanh niên nào đó đang giao tiếp với tôi – nhất là lúc anh ta (chị ta) đang cần tôi giúp đỡ, góp ý một việc gì đó mà lại xưng tôi muốn thế này, muốn thế nọ v…v…
    Các bạn nghĩ sao và giải thích thế nào khi một bà cụ ( thường ở nông thôn ) trong giao tiếp với người khác (có khi còn ít tuổi hơn con mình nhiều ) mà cứ xưng là “cháu “, là “em” .
    Mẹ tôi năm nay hơn chín mươi tuổi rồi mà cụ cũng vẫn cứ hay dùng những từ đó khi nói chuyện với người ít tuổi hơn con mình ????

  12. Trung287 viết:

    Họp QH mà xưng hô là : các đồng chí là sai. Nhiều vị đâu phai đảng viên,không cùng chứng kiến.
    Ban giám khảo các chương trình thi nhẩy nhót hát ca trên truyền hình, thích gọi các thí sinh là em, nghe phản cảm, sao không gọi là bạn, vừa thân mật, vừa lịch sự?
    Gửi thư cho CTN xưng “chúng tôi” là hợp lý. Tôn trọng CT, đương nhiên CT cũng phải tôn trọng người gửi.
    Người Việt hay lẫn lộn công tư. Dân nam bộ còn thích gọi lãnh đạo bằng : anh ba, anh tư, anh sáu…Tưởng thế là thân mật như người nhà. Thực chất là bợ đỡ. Sau lưng kêu thủ trưởng thằn chả…

  13. Người Hà nội viết:

    Tôi đồng ý với chị Hoài. Tiếc rằng cho dù có xưng hô theo cách của chị thì kết quả vẫn không thay đổi được gì khi mà các giáo viên của trường ĐH Công nghiệp Tp HCM đã đến gặp từng sinh viên yêu cầu viết cam kết không gửi thư cho ông chủ tịch nước nữa. Có thể nói rằng cả hệ thống chính trị đã vào cuộc để dập tắt một đốm lửa nhỏ nhoi vừa thắp lên (…)

  14. vinh viết:

    có trường hơp tồn tại quá lâu như một nhân vật lịch sử mà trong đó ông ngoại tôi gọi là bác,mẹ tôi cũng gọi bằng bác ,tới đời tôi,con tôi , cháu tôi đều gọi là bác .không biết đó là quan hệ gì??anh nhất chỉ giáo giùm

  15. Trương Hồng Sơn viết:

    Quá đúng!

  16. NGÂN DU viết:

    Mọi sự lộn xộn không biết bắt đầu từ ĐÂU: Các em, các cháu, chúng cháu, chúng con rồi đến chúng ông… loạn cả lên. Lại phải bắt đầu từ ĐẦU: cải cách giáo dục, cải cách cả tư tưởng văn hoá, cải cách cả cái đã & đang cải cách!!!

  17. Ton viết:

    Đại từ nhân xưng tiếng Việt rất phức tạp, vấn đề này giành cho các nhà nhôn ngữ học.
    Tui thấy một số trường hợp dùng đại từ nhân xưng sai rất phản cảm: các vị lãnh đạo thường xưng bác với học sinh, cô giáo gọi học sinnh là con, học sinh xưng con với thầy cô giáo, cấp dưới xưng em xưng cháu với cấp trên v.v…

  18. A# viết:

    Sao không thấy bác Nhất viết gì về vụ bác Đinh Bộ trưởng cho ra nghị định 71 hết vậy?

  19. Ngoc Thanh Dang viết:

    Rất đúng ! Đây là sự nghiêm túc trong những vấn đề nghiêm túc để xóa đi cái gọi là : Vạn tuế (!) Vạn vạn tuế (!)

  20. N V L viết:

    Rất đúng …..
    Tản Đà:…cũng tại thằng dân ngu quá lợn, cho nên lũ ấy mới làm quan….( thằng dân….. ấy )
    Xưng hô đúng sẽ chứng minh được tư thế, vị trí và hành động…!
    Như …tôi nói đồng bào có nghe rõ không ? tôi và đồng bào….( Bác Hồ…)

  21. lê phước viết:

    Thói quen bác cháu nầy khó bỏ nhe bác Nhất

  22. Đức Đạt Hà nội viết:

    Rất hay , thanh niên phải là hiện tai , sao cứ mãi mãi là tương lai vậy ? Người trồng cây phải mong cho cây tốt tươi , cao hơn mình chứ . (…)

  23. Nhà Quê viết:

    Rất đúng! Tất cả là hệ quả của sự tôi luyện và phát triển trong nền giáo dục cách mạng cả thôi. Mà cũng đừng trách các cháu nhiều vì các bậc cha chú, thậm chí bậc ông bà của các cháu cũng vậy mà. Người lớn thì khúm na khúm núm cong lưng bắt cả 2 tay trước một đồng chí cấp trên nào đó. Rồi nói chuyện mà có dính dáng gì đến chính trị thì mắt trước mắt sau lấm la lấm lét rồi im tịt, lẳng lặng chuồn,… Thế thì trách gì các cháu 20.

  24. NHB viết:

    Tôi đề nghị: Từ nay ai có con đi học không được để cho osin / người không phải cha mẹ của các cháu đư đón. Lý do: Vì không phải là bố mẹ của các cháu (tức là chính chủ).

  25. Tuấn viết:

    Tôi hoàn toàn đồng ý với ý kiến của bài viết này. Tôi phản đối cách xưng hô xưng tên mình như kiểu các ca sĩ hay dùng hay bắt tay người khác bằng cả 2 tay. Tôi ủng hộ phong cách bắt tay là chỉ dùng 1 tay bắt thôi, bình đẳng.

  26. Huong Quynh viết:

    Không biết Bác Hoài và các bác tham gia diễn đàn đây đã có ai cố gắng hoặc làm gì đó để cái văn hóa: gọi người đứng đầu một quốc gia là “Bác”: Bác Hồ, Bác Tôn, bác Duẩn… hoặc trong cơ quan công quyền cấp dưới gọi cấp trên là “cụ” được cải thiện văn minh hơn chưa ạ?

  27. Vĩ Tuyến 17 viết:

    Cái cốt lỏi của sự lộn xộn không phải từ cách xưng hô .

  28. Quê viết:

    Tôi nghe nói thời Pháp thuộc, cách xưng hô trong công sở khá chuẩn. Mời bác nào am hiểu rõ vấn đề này giảng giải cho lớp hậu sinh được tỏ tường

  29. cudandianguc viết:

    Tôi nhớ có ông tiến sĩ (không nhớ tên)Khi bắt tay chủ tich nước bằng hai tay và gập thân mình môt góc 90độ

  30. Lạ Quá viết:

    Vừa ngồi xem thời sự buổi 19h ngày 12/11/2012 của VTV1, thấy Ông bộ trưởng bộ xây dựng trả lời chất vấn đại biểu quốc hội nói câu trả lời đã chuẩn bị hết nhưng lại quên ở nhà cả nhà được phen cười rũ. Ông còn rất vui vẻ mời đại biểu đến nhà???? đến bản tin về đại hội đảng TQ thì cô phát thanh viên lại đọc nhầm là báo cáo do bí thư Hồ Cẩm Đào đọc tại Hà Nội….giật mình.

  31. Tuan Phan viết:

    Mới cách đây hơn 1hr trước, VnExpress có đăng bài bộ trưởng Trịnh Đình Dũng đã trả lời chất vấn của đại biểu quốc hội về sự cố Sông Tranh 2 rằng: Tài liệu báo cáo tôi để ở nhà, mời bạn đến để biết chi tiết cụ thể…….Nhưng bây giờ đã bị gỡ bỏ xuống và thay thế bằng bài khác “nhẹ nhàng” hơn….
    Xin thông báo đến quý vị được rỏ…:-)

  32. Chiều Thu viết:

    Đúng, xưng hô: “chúng tôi” cho đàng hoàng, cho đĩnh đạc, cho ra con người, dù đó là ai cũng vậy thôi. Không phải quan hệ gia đình mà “chúng cháu” nghe nó quá tự ti, thấp hèn. Tự mình làm mình quá kém cỏi…

  33. huy vũ viết:

    Không biết anh Nhất đến cơ quan CA gặp ông lều thơ kia kết quả thế nào rồi nhỉ, chắc anh chưa về nên không thấy có bài mới.

  34. Vĩ Tuyến 17 viết:

    Không chịu nghe người khác nói mình sai cho dù người đó là già trẻ , lớn bé, to nhỏ . Một căn bệnh trầm kha không còn thuốc chửa .

  35. dan_tri_thap viết:

    Không thấy anh Nhất viết bài mới nhỉ. Ko biết tình hình của anh thế nào rồi

  36. cỏ dại viết:

    phức tạp như tiếng Việt thì đúng hơn….trẳng thấy mấy tự hào!

Để lại hồi âm

WordPress
Weboy