web analytics
 
Chuyên mục : bài mới nhất; chính trị- xã hội; góc nhìn của Nhất; góc văn hoá
|

Sài Gòn, một thoáng

duy-tan-1967Sài Gòn. Bay vào tiễn biệt Trần Từ Duy. Đến khi chết, anh vẫn làm được điều hữu ích: tiền phúng viếng dành cho quĩ tiếp sức trẻ em đến trường của báo Tuổi Trẻ.

IMG_0739

Với Nguyễn Khắc Nhượng

IMG_0741

Nguyễn Quang Lập và Trương Duy Nhất

Nguyễn Khắc Nhượng trông khá hẳn. Hai năm trước anh phát hiện ung thư. Lần gặp Đà Nẵng sau mấy cơn hoá xạ trị trông anh khô quắt. Lúc mới ra tù, gặp Huỳnh Ngọc Chênh, câu đầu mình hỏi “ông Nhượng còn không?”. Cứ tưởng hai năm đi tù, ở ngoài anh cũng đi. Không ngờ khoẻ hẳn, hồng hào phương phi và nhậu ngon hơn trước.

Nguyễn Quang Lập nhận quyết định đình chỉ điều tra. Ai đó vui miệng lỡ một câu “mừng Bọ Lập thoát tội”. Huy Đức vùng dậy vung tay “thoát án chứ không phải thoát tội, có tội đâu mà thoát!”

Sài Gòn vẫn vậy. Ngồi với bạn bè, uống tí đã say. Cái tình nghĩa bè bạn và hơi thở, cung cách, hồn cốt Sài Gòn khiến lòng chếnh choáng.

Hay kiếm việc gì vào Sài Gòn nhỉ?

Vèo cái Sài Gòn rồi lại bay ra. Có những khi chỉ một thoáng thôi, nhưng lâng lâng mãi.

* * *

Ngược lại, có những điều gần nửa thế kỷ rồi, nghe mãi vẫn ngường ngượng. Ấy là cái tên gọi Hồ Chí Minh áp cho Sài Gòn.

Hơn 40 năm, cái tên Hồ Chí Minh với tôi vẫn gì đó nghe rất khiên cưỡng. Thành phố Sài Gòn “hòn ngọc Viễn Đông” đã như một giá trị văn hóa đầy tự hào cao ngạo, không chỉ với Việt Nam, mà với cả vùng Viễn Đông và thế giới.

Kính trọng Hồ Chí Minh. Nhưng không phải cứ đem tên cụ đặt cho thành phố mới là sự kính trọng. Thậm chí nhiều khi, trong nhiều trường hợp, ngữ cảnh, việc dụng tên lãnh tụ như thế vô tình thành xem thường, phỉ báng. Ví như khi nhận xét Sài Gòn ồn ào nhộn nhạo xô bồ nhếch nhác quá, Sài Gòn ăn chơi quá, Sài Gòn nhậu khiếp quá, Sài Gòn bất an quá, Sài Gòn bẩn quá, Sài Gòn hôi quá… nghe chẳng sao, nhưng bảo Hồ Chí Minh ồn ào nhộn nhạo xô bồ nhếch nhác quá, Hồ Chí Minh ăn chơi quá, Hồ Chí Minh nhậu khiếp quá, Hồ Chí Minh bất an quá, Hồ Chí Minh chật chội quá, Hồ Chí Minh bẩn quá, Hồ Chí Minh hôi quá… thì quả là bất nhã, báng bổ. Thậm chí ngay cả khi khen Hồ Chí Minh sạch quá, con gái Hồ Chí Minh đẹp quá, sexy quá nghe cũng chả ra làm sao.

Rất nhiều trường hợp nhiều ngữ cảnh, tên gọi TP Hồ Chí Minh nghe cứ như một sự áp đặt khó ăn nhập. Hơn 40 năm, nhiều người nhiều chỗ nhiều nơi nhiều trường hợp, cái tên Sài Gòn vẫn được dùng như một thói quen và giá trị không thể thay đổi. Thậm chí ngay cả tên gọi tờ báo đảng của thành phố suốt mấy chục năm qua vẫn được giữ nguyên là Sài Gòn Giải Phóng (chứ không đổi thành báo Hồ Chí Minh). Rồi báo Sài Gòn Tiếp Thị chứ không phải báo Hồ Chí Minh Tiếp Thị, Thời báo Kinh tế Sài Gòn chứ không phải Thời báo kinh tế Hồ Chí Minh, báo Doanh Nhân Sài Gòn chứ không phải báo Doanh nhân Hồ Chí Minh…

Cũng may là chợ Bến Thành, một biểu trưng văn hóa của Sài Gòn còn giữ được tên gọi xưa. Chứ nếu cũng đổi thành chợ Hồ Chí Minh thì… khốn khổ!

Vì thế, ý tưởng cho việc thay trả lại tên gọi Sài Gòn cũ cũng đừng nên nặng nề quá, đừng qui chụp là chống phá phản động. Nên nghĩ và xem đó là một thái độ văn hóa, là sự trả lại một giá trị văn hóa, một danh xưng đầy tự hào kiêu hãnh của vùng đất phương Nam xưa.

Không chỉ giản đơn là tên gọi một cái chợ, một thành phố, một địa danh. Đấy là thái độ văn hóa dám đoạn tuyệt, vứt bỏ những khuôn mẫu không phù hợp, khó ăn nhập với thực tiễn cuộc sống.

* * *

Nhậu mỗi một đêm lại bay. Đỗ Trung Quân rất hay văng tục, cứ một ly vào lại văng. Mình cố nín mãi, suýt văng theo “bọn Hồ Chí Minh các ông nói bậy quá!”

Cái vé bay của Vietjet, cho dù ghi Hồ Chí Minh, vẫn phải ngoặc thêm mã Sài Gòn (SGN).

Nút chia sẻ:

Tags: , , , , , , , , ,

10 phản hồi Cho “Sài Gòn, một thoáng”

  1. nguyenhanh viết:

    Anh vào sài gòn thay đổi không khí chắc sẽ viết khỏe hơn

  2. Dzui dzui viết:

    Bác Nhất kính ! Bác viết, mọi người hiểu và mên thương bác. Nhưng không phải ai cũng thế, vì sùng bái lãnh tụ họ có thể bất chấp pháp luật. Bác hãy cẩn trọng, Đanang nơi bác ở không xa Hanoi lắm đâu, hãy xem gương Nguyễn Lân Thằng. Chúc bác vui, khỏe !

  3. thanh loan viết:

    “Sài Gòn”, chỉ có 6 chữ cái ghép lại thành một tên gọi, một thành phố “hòn ngọc Viễn đông”. Đơn giản, chân chất thắm đượm ân tình như chính con người Sài Gòn! Có người Sài Gòn (nói riêng) và người dân bên này vỹ tuyến 17 không khắc ghi trong lòng câu hát: “Sài Gòn đẹp lắm Sài Gòn ơi, Sài Gòn ơi!” Vâng muôn đời vẫn đẹp, vẫn trọn nghĩa vẹn tình, vẫn luôn gắn trên môi câu nói: Tứ dải giai huynh đệ- Dẫu những người bên kia giới tuyến luôn muốn xóa sổ cái tên thân thương ấy thì Sài Gòn mãi tồn tại. Ngay cả vùng đất cách xa nửa vòng trái đất vẫn có tên gọi Little Saigon!
    Sài Gòn! Sài Gòn! Sài Gòn ơi!

  4. Oan hồn dân lành viết:

    Hí! Hí!

    I…em xin chào bác Nhất. Nghe tin bác không dững về rồi mà còn mỏ Nại BNog i…em mừng đến chảy Lước mắt. Dưng mà i…em không dám ghé chào bác vì sợ quấy rầy bác. Không có những người như bác Nhất, không có những trang BNog như “Một góc nhìn khác” thì “cái mắt” của chúng i…em như bị Nác, bị chột. Hí! Hí! có khi còn bị đui, bị mù Lữa chứ!

    Hí! Hí! quay Nại cái chuyện địa danh. Hồi trước, Nần đầu tiên vào Sài gòn vào cái thời ở miền Bắc chúng i…em bọn cán bộ và công an xã đang cấm dân được dùng địa danh “Sài gòn”. Khi i…em đang soạn đồ thì ông chú họ nhà i…em đi ngang qua ngõ tạt vào chơi hỏi:
    – Mày đi đâu đấy?
    – Dạ cháu chuẩn bị đi Sài gòn?- i…em trả Nời.
    Ông chú Niền gằn giọng Lói:
    – Tao tát cho mày MỘT CÁI bây giờ!
    Chợt nhớ tới chuyện cấm dùng tên “Sài gòn”, i…em giật mình, Nắp ba Nắp bắp trả Nời:
    – Dạ, cháu chuẩn bị đi thành phố Hồ Chí Minh ạ!
    Tưởng thế Nà êm xuôi. Vừa nghe i…em trả Nời, ông chú đã GẦM Nên:
    – Tao tát cho mày HAI CÁI bây giờ!
    Mặt i…em tái Nại, cuống hết cả Nên. I…em Nắp bắp, thảng thốt Lói:
    – Lói đi Sài gòn chú cũng tát, Lói đi thành phố Hồ Chí Minh chú cũng đòi tát! thế cháu phải Lói thế Lào thì chú mới không tát?
    – Đồ ngu, thế mà tưởng có ăn có học! cứ Lói đi miền Lam thì xong, ai đòi tát mày Nàm gì!
    Lói dứt Nời, ông chú họ i…em thủng thẳng bước ra ngoài ngõ để i…em ngồi Nại ngơ ngơ, ngác ngác.

  5. QX viết:

    Nhã ý lưu giữ lại ký ức văn hóa của thành phố Sài gòn thật đáng quý.

    Một góp ý nhỏ:
    “Nên nghĩ và xem đó là một thái độ văn hóa, là sự trả lại một giá trị văn hóa, một danh xưng đầy tự hào và kiêu ngạo (kiêu hãnh) của vùng đất phương Nam xưa.”

    Kính,

    qx

  6. Obama VIETNAM viết:

    Hình như Lenningr…, Xtalingr.. chi đó cũng đã dùng lại tên cũ.
    Sài Gòn thân yêu sẽ về lại trong nay mai, nhất định thế….

  7. Trâu Đỏ viết:

    Bài này Nhất viết rất hay, rất chân thực. Nếu làm 1 cuộc trưng cầu ý dân thì mình tin gần 100% dân Sài Gềnh sẽ đồng tình lấy lại tên Sài Gòn.Mấy anh tuyên giáo cũng nên tỉnh ra chứ đừng say ngơ say ngất mãi! Cái gì cũng dán 1 cái tem HC Minh vào đó. Nào Bác với thanh niên, phụ nữ, nhi đồng, Bác Hồ Tập thể dục, bác cày ruộng, Bác bắt nhịp bài hát..nơi đây Bác đã về thăm…Rồi thì là, thơ Bác hay nhất trên đời..thậm chí Bác là người khai sinh ra dân tộc ta…cha già dân tộc..kiệt xuất…Ôi, mờ mắt ù tai. Ngẫm ra, cụ Hồ là người quá khổ sở, chắc Cụ buồn lắm.

  8. Nói Thật viết:

    Nước Mỹ cũng đặt tên Thủ đô là Oa-sinh-tơn thì sao? Ở đó cũng nhiều trộm cướp, giết người, đĩ điếm, ma cô…Đủ thứ rác rưởi. Chả thấy ai chê cả. Chả thấy ai đòi đổi tên đó cả.

    • Cung Nguyên viết:

      Sai về nguyên tắc dân chủ rất nhiều rồi anh bạn.
      Washington là anh hùng giải phóng đất nước, được nhân dân Hoa Kỳ thời đó yêu quí, muốn đặt tên cho thủ đô mình. Có tài liệu nào ghi nhận sự chống đối mạnh mẽ việc đặt tên này bởi người dân HK hay không?
      Còn cái tên HCM, nếu được người dân SG, thông qua một cuộc trưng cầu dân ý, hay qua các đại diện dân cử thật sự (thật sự nhá, như Hội Đồng TP), đề nghị đặt tên, thì chắc ko mấy ai phản đối.
      Nhưng, cái tên HCM là một cái tên áp đặt. Dân SG chả được hỏi ý kiến. Huống chi, sự kính phục ông HCM bởi người miền Nam thì còn phải đặt câu hỏi rất lớn.
      Cứ ngẫm xem tại sao các tên Leningrad và Stalingrad của LX sau này phải vất bỏ đi, để lấy lại các tên cũ, thì sẽ thấy ý kiến của t/g là rất đúng đắn và đáng nghiên cứu..

  9. tri Thắng viết:

    Ngay từ nhiều năm trước , một cán bộ thuộc hàng cấp cao của chính quyền cộng sản cho biết rằng: Các người lãnh đạo cs cũng nhận thấy việc đổi tên Sàigon thành TP Hồ Chí Minh là một ” sai lầm “. Nhưng để trở lại tên Saigon cần có ” thời gian ” .
    Nay anh Nhất đề cập vấn đề này , cũng là thể hiện cái ý nguyện của đa số người dân Saigon Cái ” thời gian ” ấy đã đến lúc chín muồi .
    Nên chăng , lấy ý kiến quần chúng rồi trả lại tên cho thành phố nổi tiếng là hòn ngọc Viễn đông .

Để lại hồi âm

WordPress
WordPress